Shih Tzu, mały pies o bujnej sierści i ujmującym spojrzeniu, od wieków cieszy się popularnością na całym świecie. Jego historia sięga cesarskich pałaców Chin, gdzie był cenionym towarzyszem. Dziś, choć nie mieszka już w pałacach, nadal traktuje swoich opiekunów z iście królewską godnością.
Historia rasy
Pochodzenie Shih Tzu jest owiane tajemnicą, ale uważa się, że rasa ta powstała w Tybecie, a następnie rozwijała się w Chinach. Przodkowie Shih Tzu to prawdopodobnie krzyżówka lhasa apso i pekińczyka, dwóch starszych ras sino-tybetańskich. Psy te były wysoko cenione w chińskim cesarskim dworze dynastii Ming (1368–1644), gdzie żyły w luksusie, otoczone opieką i uwagą. Cesarzowie obdarowywali hodowców najpiękniejszych i najbardziej czułych psów.
Nazwa „Shih Tzu” oznacza „lwi pies”, co nawiązuje do skojarzeń lwa z buddyjską symboliką. Wierzono, że lwy są związane z bóstwami, dlatego te małe psy były hodowane w cesarskim dworze. Shih Tzu były ulubieńcami dworu przez większość dynastii Ming.
Rasa była trzymana w tajemnicy za murami pałaców i praktycznie nieznana poza nimi aż do lat 30. XX wieku. Wtedy to, dzięki założonym klubom hodowców w Pekinie, a później w Anglii, rasa zaczęła być udoskonalana. Hodowcy spierali się o idealny typ psa. Ostatecznie, Shih Tzu został uznany przez American Kennel Club (AKC) w 1969 roku. Od tego czasu zyskał ogromną popularność zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Europie.
Szczegółowe pochodzenie i starożytne korzenie
Shih Tzu to jedna z najstarszych ras psów na świecie, a jej historia sięga tysiące lat wstecz. Istnieją dowody na istnienie małych, kwadratowych psów w Chinach już 1000 lat p.n.e., które uważa się za przodków Shih Tzu. Uważa się, że rasa ta rozwinęła się w Tybecie, skąd była podarowywana chińskim rodzinom królewskim.
W starożytnym Tybecie buddyjscy mnisi cenili małe psy, które przypominały miniaturowe lwy. Lwa uważano za święte zwierzę i symbol buddyzmu. Wierzono, że te małe lwy przynosiły szczęście i pomyślność.
Kiedy psy te trafiły do Chin, chińscy hodowcy kontynuowali ich rozwój, krzyżując je z innymi rasami, takimi jak pekińczyk, aby uzyskać pożądany wygląd i temperament. Shih Tzu stały się ulubionymi psami cesarzowej Cixi, która rządziła Chinami pod koniec XIX wieku. Cesarzowa Cixi miała duży wpływ na rozwój rasy, a po jej śmierci w 1908 roku, Shih Tzu stały się jeszcze bardziej popularne w chińskim społeczeństwie.
Shih Tzu w Europie
Na początku XX wieku Shih Tzu zaczęły pojawiać się w Europie. Pierwsze psy tej rasy zostały przywiezione do Anglii w latach 20. i 30. XX wieku. Początkowo klasyfikowano je jako „Apsos”, ale w 1935 roku Kennel Club w Anglii uznał je za odrębną rasę i utworzono Shih Tzu Club of England.
Podczas II wojny światowej rasa ta prawie wyginęła w Chinach. Na szczęście, dzięki kilku psom, które zostały wcześniej wywiezione do Anglii, rasa przetrwała. Wszystkie dzisiejsze Shih Tzu pochodzą od tych 14 psów.
Wygląd
Shih Tzu to mały pies, ale solidnie zbudowany. Według wzorca rasy, idealna wysokość w kłębie wynosi od 23 do 27 cm, a waga dorosłego psa waha się od 4 do 7,3 kg. Proporcje ciała są ważne – pies powinien być nieco dłuższy niż wyższy, ale nie sprawiać wrażenia ani zbyt wysokiego, ani zbyt krępego.
Głowa jest okrągła, proporcjonalna do reszty ciała. Oczy są duże, okrągłe, ciemne i szeroko rozstawione, o ciepłym, słodkim, przyjaznym i pełnym zaufania wyrazie. Uszy są duże, osadzone nieco poniżej szczytu czaszki i obficie owłosione. Pysk jest krótki, kwadratowy, bez zmarszczek, z dobrze wypełnionymi policzkami. Nos, wargi i obwódki oczu są czarne u psów o wszystkich umaszczeniach, z wyjątkiem psów o umaszczeniu wątrobianym i niebieskim, u których są wątrobiane lub niebieskie.
Sierść Shih Tzu jest gęsta, długa i obfita, o jedwabistej teksturze. Dopuszczalna jest lekka falistość. Włosy na czubku głowy są zazwyczaj wiązane. Dopuszczalne są wszystkie kolory i umaszczenia.
Shih Tzu jest często opisywany jako „pies o twarzy chryzantemy”, ze względu na charakterystyczny sposób, w jaki rosną włosy na jego pysku. Określenie to pochodzi z Chin, gdzie porównywano układ sierści na głowie psa do kwiatu chryzantemy.
Usposobienie
Shih Tzu to przede wszystkim pies towarzyski. Jego temperament jest z natury pogodny, radosny, czuły, przyjacielski i pełen zaufania wobec wszystkich. Rasa ta została wyhodowana jako pies domowy i towarzysz, dlatego tak ważne jest, aby miał takie właśnie cechy.
Shih Tzu są znane ze swojego przywiązania do ludzi, w tym do dzieci. Lubią spędzać czas w pobliżu swoich opiekunów, siedząc na kolanach i ciesząc się pieszczotami. Są to psy inteligentne, ale mogą być uparte, co może stanowić wyzwanie podczas szkolenia. Jednak dzięki pozytywnym metodom szkoleniowym, opartym na pochwałach i nagrodach, można osiągnąć dobre rezultaty.
Charakter i zachowanie
Shih Tzu to psy o żywym i energicznym usposobieniu. Lubią być w centrum uwagi i chętnie uczestniczą w życiu rodzinnym. Są to psy bardzo towarzyskie, które źle znoszą samotność i mogą cierpieć na lęk separacyjny, jeśli są pozostawione same na zbyt długo.
Shih Tzu są zazwyczaj przyjazne i otwarte w stosunku do obcych, choć mogą być nieco nieufne na początku. Wczesna socjalizacja jest ważna, aby zapewnić, że pies będzie dobrze dogadywał się z różnymi ludźmi i zwierzętami.
Mimo swojego małego wzrostu, Shih Tzu mają odważny i pewny siebie charakter. Lubią dominować, co może objawiać się upartością podczas szkolenia. Wymagają konsekwentnego, ale delikatnego podejścia.
Shih Tzu są inteligentne i chętnie się uczą, ale potrzebują motywacji. Najlepsze rezultaty osiąga się stosując pozytywne wzmocnienie, takie jak smakołyki, pochwały i zabawa.
Zdrowie
Shih Tzu są generalnie zdrowymi psami, ale ze względu na swoją budowę i cechy charakterystyczne dla rasy, są predysponowane do pewnych problemów zdrowotnych. Odpowiedzialni hodowcy przeprowadzają badania genetyczne, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia tych schorzeń.
Do najczęstszych problemów zdrowotnych u Shih Tzu należą:
- Dysplazja stawu biodrowego: Choroba, w której staw biodrowy nie rozwija się prawidłowo, co może prowadzić do bólu i problemów z poruszaniem się.
- Zwichnięcie rzepki: Przemieszczenie rzepki z jej normalnej pozycji, powodujące ból i kulawiznę.
- Problemy z oczami: Shih Tzu mają duże, wypukłe oczy, co czyni je podatnymi na różne schorzenia, takie jak zaćma, postępujący zanik siatkówki, odklejenie siatkówki, suche zapalenie rogówki i spojówki (KCS) oraz niedomykalność powiek, która może prowadzić do podrażnień i infekcji. Ich oczy wymagają szczególnej troski i regularnego czyszczenia.
- Problemy z oddychaniem: Brachycefaliczna budowa czaszki, czyli skrócony pysk, może powodować problemy z oddychaniem, zwłaszcza w upalne dni. Rasa ta źle toleruje upały i nie jest dobrym pływakiem. Należy unikać intensywnych ćwiczeń w gorące dni i zapewnić psu stały dostęp do świeżej i czystej wody.
- Dystrofia rzęsek: Nieprawidłowy wzrost rzęs, który może powodować podrażnienie i uszkodzenie oka.
- Przepuklina pępkowa: Jest to wada wrodzona, która objawia się jako uwypuklenie w okolicy pępka.
- Choroba Legg-Calvego-Perthesa: Choroba stawu biodrowego, która prowadzi do jego degeneracji.
Pielęgnacja
Shih Tzu wymagają regularnej i starannej pielęgnacji, aby utrzymać ich sierść w dobrej kondycji i zapobiec problemom skórnym.
- Czesanie: Długą sierść Shih Tzu należy szczotkować codziennie, aby usunąć martwy włos i zapobiec powstawaniu kołtunów. Najlepiej używać do tego szczotki drucianej z elastycznymi pinami.
- Kąpiel: Kąpiel powinna odbywać się co 3-4 tygodnie, z użyciem szamponu i odżywki przeznaczonych dla psów. Po kąpieli sierść należy dokładnie wysuszyć suszarką.
- Strzyżenie: Jeśli właściciel nie chce poświęcać dużo czasu na pielęgnację długiej sierści, Shih Tzu można ostrzyc na krótko. Strzyżenie powinno być wykonywane przez profesjonalnego groomera.
- Pielęgnacja oczu: Oczy Shih Tzu są wrażliwe i wymagają codziennej pielęgnacji. Należy je delikatnie przemywać wilgotną ściereczką lub specjalnym płynem do higieny oczu, aby usunąć ewentualne zanieczyszczenia i zapobiec powstawaniu plam łzowych.
- Pielęgnacja uszu: Regularnie sprawdzaj uszy Shih Tzu i czyść je w razie potrzeby, używając do tego specjalnego płynu do czyszczenia uszu dla psów.
- Obcinanie pazurów: Pazury należy obcinać regularnie, co 2-4 tygodnie, w zależności od potrzeb.
- Higiena jamy ustnej: Regularne mycie zębów (najlepiej codziennie) pomaga zapobiegać chorobom dziąseł i utrzymać świeży oddech.
Aktywność fizyczna
Shih Tzu to psy o umiarkowanym poziomie energii. Nie wymagają intensywnych ćwiczeń, ale potrzebują regularnej aktywności fizycznej, aby utrzymać dobrą kondycję i zapobiec otyłości.
Codzienne, krótkie spacery z właścicielem i zabawy w domu są dla nich wystarczające. Shih Tzu lubią bawić się zabawkami, aportować i spędzać czas na pieszczotach.
Szkolenie
Szkolenie Shih Tzu może być wyzwaniem ze względu na ich uparty charakter. Jednak przy konsekwentnym i cierpliwym podejściu, opartym na pozytywnym wzmocnieniu, można osiągnąć dobre rezultaty.
Ważne jest, aby rozpocząć szkolenie już od szczenięcia. Shih Tzu dobrze reagują na nagrody, takie jak smakołyki, pochwały i zabawa. Należy unikać kar i krzyków, które mogą przestraszyć psa i zniechęcić go do nauki.
Oprócz podstawowych komend, takich jak „siad”, „leżeć”, „do mnie” i „zostań”, ważne jest również nauczenie Shih Tzu czystości i chodzenia na smyczy.
Wczesna socjalizacja jest kluczowa dla rozwoju zrównoważonego charakteru Shih Tzu. Szczenięta powinny być zapoznawane z różnymi ludźmi, zwierzętami, dźwiękami i sytuacjami.
Żywienie
Shih Tzu powinien być karmiony wysokiej jakości karmą dla psów, dostosowaną do jego wieku, wielkości i poziomu aktywności. Ważne jest, aby kontrolować ilość podawanego jedzenia i unikać przekarmiania, ponieważ Shih Tzu mają tendencję do tycia.
Psu należy zapewnić stały dostęp do świeżej i czystej wody.
Ciekawostki o Shih Tzu
Oto kilka ciekawostek o Shih Tzu:
- Shih Tzu są znane ze swojej długowieczności. Średnia długość życia tej rasy wynosi od 10 do 16 lat, ale niektóre osobniki żyją nawet dłużej.
- Shih Tzu są uważane za psy hipoalergiczne, ponieważ gubią sierść w niewielkich ilościach. Jednak osoby z alergią na psy mogą nadal odczuwać objawy alergii w kontakcie z tą rasą.
- Shih Tzu mają skłonność do chrapania ze względu na swoją brachycefaliczną budowę czaszki.
- Shih Tzu są popularne wśród celebrytów. Do znanych osób, które miały lub mają Shih Tzu, należą m.in. Queen Elizabeth II, Beyoncé i Miley Cyrus.
- W Chinach Shih Tzu nazywany jest „Xi Shi quan”, co oznacza „pies Xi Shi”. Xi Shi była uważana za jedną z najpiękniejszych kobiet w starożytnych Chinach.
- Shih Tzu potrafią być zaskakująco wysportowane. Mimo swoich krótkich nóg i delikatnego wyglądu, niektóre Shih Tzu z powodzeniem startują w zawodach agility i obedience.
- Shih Tzu mają bardzo wyraziste oczy, które są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ich wyglądu. Należy jednak pamiętać, że są one również dość wrażliwe i wymagają regularnej pielęgnacji.
- Shih Tzu lubią ciepło i słońce. Często można je zobaczyć wylegujących się w nasłonecznionym miejscu.
