Nowofundland to potężny i majestatyczny pies o niezwykle łagodnym usposobieniu. Rasa ta, nierozerwalnie związana z lodowatymi wodami północnego Atlantyku, zyskała sławę dzięki swoim wybitnym zdolnościom ratowniczym i wyjątkowej miłości do ludzi.
Historia rasy
Nowofundland wywodzi się, jak sama nazwa wskazuje, z Nowej Fundlandii w Kanadzie. Jego korzenie sięgają prawdopodobnie psów sprowadzonych na wyspę przez europejskich rybaków i osadników w XVI i XVII wieku, które następnie krzyżowały się z rodzimymi psami pracującymi. Jedna z teorii sugeruje, że w powstaniu rasy mogły mieć udział duże psy polarne, takie jak tybetański mastif lub psy Wikingów.
Rasa rozwinęła się jako niezastąpiony pomocnik rybaków. Ich zadania były niezwykle trudne:
- Ratowanie tonących – ich naturalny instynkt i budowa ciała czyniły ich mistrzami w wodzie.
- Ciągnięcie sieci i łodzi.
- Transport ładunków na saniach lub wózkach.
Selekcja naturalna w surowym klimacie doprowadziła do powstania psa o ogromnej sile, grubym, wodoodpornym futrze i płetwistych łapach. W XVIII i XIX wieku Nowofundlandy trafiły do Anglii i Europy, gdzie zyskały popularność zarówno jako psy pracujące, jak i cenione psy towarzyszące.
Wygląd i typy
Nowofundland to pies masywny, dobrze umięśniony i silny, o harmonijnej budowie, która sugeruje wytrzymałość i siłę.
- Wysokość i waga: Dorosłe samce osiągają około 71 cm w kłębie, suki około 66 cm. Waga waha się od 54 do 68 kg.
- Sierść: Jest to jego cecha rozpoznawcza. Sierść jest podwójna, gęsta i wodoodporna (oleista), co chroni go przed lodowatą wodą. Włos okrywowy jest długi i prosty, a podszerstek miękki i bardzo gęsty.
- Łapy: Są duże i mocne. Palce spina błona pławna (pomiędzy palcami), która czyni Nowofundlanda wyjątkowo skutecznym pływakiem.
- Chód: Ma charakterystyczny, toczący się, lekko chwiejny chód.
- Umaszczenie: Najczęściej spotykane kolory to:
- Czarny: Najbardziej typowy i pożądany.
- Brązowy: Dopuszczalny.
- Czarno-biały (Landseer): Historycznie uznawany jako oddzielna rasa w Europie (Landseer), ale w standardzie Nowofundlanda (FCI) jest uznawany jako jego odmiana kolorystyczna.
Typy rasy: W kynologii wyróżnia się Nowofundlanda i Landseera (czarno-biała odmiana), który w USA jest uznawany jako odmiana barwna Nowofundlanda, natomiast w Europie (FCI) jest uznawany jako osobna rasa.
Usposobienie – niania i bohater
Usposobienie Nowofundlanda to kwintesencja łagodności, cierpliwości i spokoju. Są to psy o niezwykle stabilnym temperamencie.
- „Pies – niania”: Nowofundland jest znany z niezwykłej cierpliwości i delikatności w stosunku do dzieci. Mają naturalny instynkt opiekuńczy.
- Oddanie: Są wyjątkowo oddane swojej rodzinie i źle znoszą długą samotność. Mają silną potrzebę towarzyszenia człowiekowi.
- Instynkt ratowniczy: Rasa ma wrodzony, silny instynkt ratowania – na lądzie i w wodzie. Potrafią bez wahania wskoczyć do wody, aby „ratować” tonących, nawet jeśli tonący jest swobodnie pływającym członkiem rodziny.
- Szkolenie: Są inteligentne i chętne do nauki, ale szkolenie musi być łagodne i pozytywne. Reagują źle na surowość i krzyk.
Zdrowie i długość życia
Nowofundlandy, jako psy olbrzymie, żyją stosunkowo krótko – średnio 9 do 10 lat. Główne problemy zdrowotne to:
- Dysplazja stawów: Bardzo wysokie ryzyko dysplazji stawu biodrowego i łokciowego z powodu szybkiego wzrostu i dużej masy ciała. Kluczowa jest właściwa, kontrolowana dieta w okresie szczenięcym.
- Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM): To poważna choroba serca, częsta u dużych ras. Wymagane są regularne badania kardiologiczne.
- Zwężenie podzastawkowe aorty (SAS): Wrodzona wada serca, na którą hodowcy powinni badać szczenięta.
- Skręt żołądka: Jak wszystkie psy o głębokiej klatce piersiowej, są narażone na skręt żołądka, wymagający natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.
- Cystynuria: Dziedziczne schorzenie metaboliczne prowadzące do kamicy nerkowej.
Wady i zalety rasy Nowofundland
Zalety:
- Wyjątkowy temperament: Łagodny, stabilny, doskonały dla rodzin z dziećmi.
- Niesamowita lojalność: Silnie związany z rodziną.
- Instynkt ratowniczy: Wybitne zdolności do pracy w wodzie.
- Pies pracujący: Możliwość wykorzystania do dogoterapii lub ratownictwa wodnego.
- Wymagania ruchowe: Umiarkowane zapotrzebowanie na forsowny ruch (preferuje pływanie).
Wady:
- Krótka długość życia: W stosunku do małych ras żyje stosunkowo krótko.
- Wielkość i koszty: Wymaga dużej przestrzeni i generuje bardzo wysokie koszty utrzymania (karma, leczenie).
- Ślinienie: Rasa ta bardzo się ślini, zwłaszcza po piciu i jedzeniu.
- Linienie i pielęgnacja: Intensywne linienie sezonowe. Wodoodporna sierść wymaga regularnego czesania, aby uniknąć kołtunów.
- Wrażliwość na ciepło: Źle znosi upały – wymaga dostępu do chłodnego miejsca.
Dla kogo pies rasy Nowofundland?
Nowofundland jest idealnym psem dla:
- Rodzin z dużym domem i ogrodem: Wymaga dużo przestrzeni, aby móc się swobodnie poruszać.
- Osób lubiących wodę i pływanie: Które mogą z nim regularnie pływać (pod warunkiem bezpiecznego i czystego akwenu).
- Właścicieli świadomych i cierpliwych: Osób, które rozumieją ryzyko związane ze stawami i zapewnią swój czas na wychowanie oraz odpowiednią dietę w okresie wzrostu.
- Właścicieli, którzy akceptują ślinę i sierść: Osób, które nie boją się bałaganu, jaki generuje ten olbrzym.
Nie jest to rasa dla osób, które: mieszkają w małych mieszkaniach, oczekują sterylnej czystości, nie akceptują ślinienia lub szukają psa do intensywnych biegów w upalne dni.
Cena psa rasy Nowofundland
Cena szczenięcia Nowofundlanda z dobrej, zarejestrowanej hodowli waha się zazwyczaj od 5000 zł do 8000 zł. Ze względu na ryzyko genetyczne (zwłaszcza serce i stawy), tak ważne jest, aby kupować psa od hodowcy, który posiada aktualne i udokumentowane badania serca, bioder i łokci rodziców.
Pytania i odpowiedzi
Czy Nowofundland jest odpowiedni dla alergików?
Nie. Nowofundland intensywnie linieje podczas wymiany podszerstka (sezonowo). Ponadto, to ślina i naskórek są głównymi alergenami, a Nowofundland mocno się ślini.
Czy Nowofundland musi dużo pływać?
Pływanie jest dla niego idealną formą aktywności, ponieważ jest łagodna dla stawów i zaspokaja jego instynkt. Nie musi pływać, ale brak możliwości zanurzenia się w chłodnej wodzie, zwłaszcza latem, może być dla niego frustrujący.
Czy Nowofundland może mieszkać na zewnątrz?
Z uwagi na swoją sierść jest odporny na zimno, ale ze względu na silne przywiązanie do ludzi i skłonność do lęku separacyjnego nie powinien być izolowany od rodziny. To pies towarzyszący.
Czy Nowofundland jest hałaśliwy?
Zazwyczaj nie. Rzadko szczekają bez powodu. Ich temperament jest z reguły spokojny i zrównoważony.
Ciekawostki o rasie
- Legendarny instynkt ratowniczy: W 1919 roku Nowofundland o imieniu Major uratował z tonącego statku pasażerów, stając się symbolem bohaterstwa na morzu.
- Płetwiste łapy: Pływa w charakterystyczny sposób, używając ruchu łap przypominającego styl klasyczny (żabkę), co pozwala mu na efektywne i długotrwałe poruszanie się w wodzie.
- Lord Byron: Słynny poeta, Lord Byron, miał Nowofundlanda o imieniu Boatswain, któremu po śmierci postawił pomnik i poświęcił epitafium, uważając go za „człowieka bez próżności, przyjaciela bez fanaberii”.
