Monstera dziurawa (Monstera deliciosa), zwana także filodendronem dziurawym lub „żebrem Adama”, to absolutna ikona współczesnego designu wnętrz. Jej charakterystyczne, głęboko powycinane liście, nazwane przez botaników fenestracjami, podbiły serca miłośników roślin na całym świecie. Choć pochodzi z tropikalnych lasów Ameryki Środkowej i Południowej, z łatwością adaptuje się do warunków domowych. Prawidłowa pielęgnacja sprawi, że z małej sadzonki wyrośnie imponujące, kilkumetrowe pnącze, które wniesie do mieszkania prawdziwy, egzotyczny klimat.
Stanowisko – Światło jak w tropikalnym lesie
Kluczem do sukcesu w uprawie Monstery jest zapewnienie jej odpowiedniego światła. W naturze, jako pnącze, rośnie pod osłoną wyższych drzew, co oznacza, że uwielbia jasne, ale rozproszone światło.
Idealnym miejscem będzie parapet okna wschodniego lub północnego. Można ją też ustawić w głębi jasnego pokoju (około 2-3 metry od okna południowego lub zachodniego). Bezpośrednie, ostre słońce jest jej wrogiem – może prowadzić do poparzeń liści, objawiających się żółtymi lub brązowymi plamami. Z kolei w zbyt ciemnym miejscu liście będą mniejsze, a roślina będzie rosła wolniej i nie wytworzy charakterystycznych dziur (fenestracji), które są jej znakiem rozpoznawczym.
Monstera to ciepłolubny gatunek. Optymalna temperatura uprawy to 18-24°C. Należy unikać przeciągów oraz ustawiania doniczki w pobliżu źródeł ciepła, takich jak grzejniki czy nawiewy klimatyzacji, które drastycznie obniżają wilgotność powietrza.
Podłoże i podlewanie – Umiar przede wszystkim
Monstera nie znosi stagnującej wody, która prowadzi do gnicia korzeni. Dlatego podłoże musi być żyzne, ale przede wszystkim bardzo przepuszczalne i lekkie. Najlepiej sprawdzi się gotowa mieszanka do monster lub filodendronów, ewentualnie ziemia uniwersalna wzbogacona o dodatki rozluźniające, takie jak perlit, chipsy kokosowe, kora sosnowa czy keramzyt.
Jak często podlewać?
Zasada jest prosta: podlewamy, gdy wierzchnia warstwa podłoża (na głębokość około 3-5 cm) solidnie przeschnie. Latem może to oznaczać podlewanie raz na 7-10 dni, zimą nawet rzadziej, raz na dwa tygodnie. Zawsze należy usunąć nadmiar wody z podstawki.
Najlepiej używać miękkiej, odstanej wody w temperaturze pokojowej. Woda prosto z kranu może zawierać chlor i kamień, co niekorzystnie wpływa na korzenie i może pozostawiać nieestetyczne, białe zacieki na liściach.
Monstera, jako roślina tropikalna, doceni wysoką wilgotność powietrza. Warto ją regularnie zraszać (unikając młodych, delikatnych liści, na których mogą pojawić się plamy) lub ustawić doniczkę na podstawce z mokrym keramzytem.
Nawożenie i przesadzanie – Wsparcie dla olbrzyma
W okresie intensywnego wzrostu, czyli od wiosny do jesieni (marzec-październik), monsterę należy regularnie nawozić. Najlepiej sprawdzi się płynny nawóz do roślin zielonych, stosowany co 2-3 tygodnie, zgodnie z zaleceniami producenta. Zimą rośliny przechodzą w stan spoczynku, dlatego nawożenie należy całkowicie wstrzymać lub ograniczyć do minimum.
Młode okazy, które szybko rosną, przesadza się co roku na wiosnę do doniczki o jeden rozmiar większej. U starszych, dużych roślin, wystarczy wymiana wierzchniej warstwy podłoża, jeśli roślina nie daje już wyraźnych sygnałów (jak wychodzące z otworów drenażowych korzenie), że potrzebuje większej przestrzeni.
Korzenie powietrzne – Prawidłowa podpórka
Charakterystyczną cechą monstery są jej długie korzenie powietrzne, które w naturalnym środowisku służą jej do wspinania się po drzewach i pobierania wilgoci oraz składników pokarmowych z powietrza.
Absolutnie nie należy ich obcinać! Najlepszym rozwiązaniem jest skierowanie ich do podłoża lub do dużej doniczki, albo podwiązanie ich do solidnej podpory, np. palika kokosowego. Palik jest zresztą niezbędny – monstera to pnącze, a odpowiednia podpora sprawi, że liście będą większe i bardziej dziurawe.
Ciekawostki o monsterze dziurawej
- Pochodzenie dziur: Fenestracje, czyli dziury i wycięcia w liściach, nie są efektem uszkodzeń, lecz zaprogramowanej w genach śmierci komórki. Jedna z hipotez mówi, że są to przystosowania do silnych wiatrów i ulew w tropikach, inna – że umożliwiają światłu dotarcie do niżej położonych liści.
- Jadalne owoce: Monstera deliciosa wytwarza kolbowate owoce, które po pełnym dojrzeniu (gdy ich łuski odpadną) są jadalne. Mówi się, że smakiem przypominają ananasa z nutą banana.
- Trująca roślina: Mimo jadalnych owoców, pozostałe części Monstery są trujące. Zawierają szczawian wapnia, który jest toksyczny dla ludzi i zwierząt. Warto o tym pamiętać, mając w domu dzieci lub ciekawskie czworonogi.
