Kot brytyjski krótkowłosy, często nazywany „brytyjczykiem”, to jedna z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych ras kotów na świecie. Charakteryzuje się krępą budową ciała, okrągłą głową i gęstym, odstającym futrem, co nadaje mu wyjątkowo dystyngowany i łagodny wygląd. Rzetelnie przyjrzymy się historii, wyjątkowemu charakterowi oraz specyficznym potrzebom tych domowych arystokratów.
Historia rasy: od rzymskiego pogromcy myszy do dżentelmena na salonach
Historia kota brytyjskiego jest długa i sięga najprawdopodobniej I wieku n.e., kiedy to koty przywędrowały na Wyspy Brytyjskie wraz z legionami rzymskimi. Ich pierwotną rolą było strzeżenie zapasów przed gryzoniami. Przez wieki żyły jako koty wiejskie i gospodarskie, co ukształtowało ich krzepką budowę, siłę i niezwykłą odporność.
Celową hodowlę i selekcję dziko żyjących kotów krótkowłosych rozpoczął w XIX wieku Harrison Weir, uznawany za ojca rasy. Weir, znany miłośnik kotów, wyselekcjonował najlepsze osobniki i przedstawił je na pierwszej nowożytnej wystawie kotów w Crystal Palace w Londynie w 1871 roku. Rasa szybko zyskała popularność, stając się symbolem brytyjskiej felinologii.
Podczas wojen światowych populacja rasy została zdziesiątkowana. W celu odbudowy hodowcy krzyżowali ocalałe koty brytyjskie z innymi rasami, głównie z persami (stąd gęste futro) i kotami kartuskimi. Pomimo przejściowych kontrowersji, w 1966 roku Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznała kota brytyjskiego krótkowłosego za odrębną, cenioną rasę.
Wygląd: pluszowa kuleczka o dystyngowanym spojrzeniu
Kot brytyjski krótkowłosy to rasa średnia do dużej. Jest masywny, silny i krępy, a jego ciało wydaje się niemal kwadratowe. Koty te dojrzewają powoli, osiągając pełną masę i sylwetkę nawet dopiero w wieku 3 do 5 lat.
- Waga: Samice ważą zazwyczaj 3-5 kg, a samce 4-8 kg (zdarzają się większe, ale zdrowe osobniki).
- Głowa: Duża, okrągła i masywna, osadzona na krótkiej, grubej szyi. Ma wyraźnie zarysowane policzki, które nadają jej charakterystyczny, „uśmiechnięty” wygląd.
- Sierść: Jest to najbardziej charakterystyczna cecha. Sierść jest krótka, bardzo gęsta, sprężysta i odstająca od ciała. W dotyku przypomina plusz.
- Umaszczenie: Dopuszczalnych jest ponad 150 odmian kolorystycznych, w tym jednobarwne (najpopularniejszy jest niebieski, tzw. British Blue), pręgowane, szylkretowe, dwukolorowe i colourpoint.
- Oczy: Duże, okrągłe i szeroko rozstawione. Kolor oczu zależy od umaszczenia, najczęściej jest miedziany lub ciemnopomarańczowy.
Usposobienie: spokojny domator z silnym charakterem
Brytyjczyk jest kwintesencją kociego dżentelmena – spokojny, zrównoważony i lojalny, ale z wyraźnym dystansem.
- Spokój i domatorstwo: Kot brytyjski ma umiarkowany temperament. W młodości jest energiczny, ale z wiekiem staje się stateczny. Lubi wygodę i rutynę, preferując leniwy wypoczynek na kanapie zamiast akrobacji.
- Niezależność i rezerwa: To kot, który nie jest natrętny. Lubi towarzystwo człowieka, często podąża za nim po domu i osiada w pobliżu, ale rzadko domaga się uwagi. Nie przepada za noszeniem na rękach i woli, aby pieszczoty odbywały się na jego zasadach.
- Łagodność: Jest niezwykle cierpliwy i niekonfliktowy. Wykazuje bardzo małą skłonność do agresji, drapania czy gryzienia, co czyni go doskonałym towarzyszem dla rodzin.
- Komunikacja: Jest to cichy kot. Rzadko miauczy, a jeśli już się odzywa, to cichym, subtelnym głosem, najczęściej, by upomnieć się o jedzenie lub głaskanie.
- Relacje z innymi: Świetnie dogaduje się z dziećmi (jeśli uszanują jego granice) i innymi zwierzętami domowymi, włączając w to psy. Zwykle wybiera sobie jedną osobę, którą obdarza szczególnymi względami.
Zdrowie brytyjczyków
Kot brytyjski krótkowłosy to rasa generalnie odporna i zdrowa, o długiej średniej życia wynoszącej 15-18 lat, a często dożywająca 20 lat. Jednak ze względu na swoją budowę i historię genetyczną, są obciążone pewnymi predyspozycjami:
- Kardiomiopatia przerostowa (HCM): Najczęstsza choroba serca u kotów, polegająca na pogrubieniu mięśnia lewej komory. Wymaga regularnych badań kardiologicznych.
- Wielotorbielowatość nerek (PKD): Choroba dziedziczna, w której w nerkach pojawiają się torbiele. Odpowiedzialni hodowcy badają koty rozpłodowe pod tym kątem.
- Skłonność do otyłości: Ze względu na zamiłowanie do jedzenia i niski poziom aktywności, rasa ta ma dużą tendencję do nadwagi. Wymaga to ścisłej kontroli diety i zachęcania do zabawy.
- Problemy stomatologiczne: Zwarty pyszczek może sprzyjać wadom zgryzu i chorobom przyzębia.
Zalety i wady rasy
Zalety:
- Idealny kot rodzinny: Łagodny, cierpliwy i nieagresywny, dobrze dogaduje się z dziećmi i innymi zwierzętami.
- Niewymagająca pielęgnacja sierści: Krótki, gęsty włos wymaga jedynie regularnego czesania (częstszego w okresie linienia).
- Spokojny i nienachalny: Nie narzuca się, potrafi zorganizować sobie czas, idealny dla osób pracujących lub ceniących ciszę.
- Lojalny i przywiązany: Choć z dystansem, tworzy silną więź z opiekunem.
- Domator: Świetnie czuje się w mieszkaniu, nie ma silnej potrzeby wychodzenia na zewnątrz.
- Długowieczność: Rasa ciesząca się na ogół dobrym zdrowiem i długim życiem.
Wady:
- Skłonność do otyłości: Wymaga kontroli diety i zachęcania do aktywności.
- Nie lubi noszenia na rękach: Wszelkie próby silnego przytulania czy podnoszenia na dłuższą metę mogą spotkać się z protestem.
- Ryzyko chorób dziedzicznych: Wymaga zakupu z odpowiedzialnej hodowli, która bada koty pod kątem HCM i PKD.
Dla kogo jest odpowiedni kot brytyjski krótkowłosy?
Kot brytyjski jest idealnym towarzyszem dla:
- Rodzin z dziećmi (w wieku szkolnym): Dzięki łagodności i cierpliwości. Ważne jest jednak, aby dzieci rozumiały potrzebę kociego dystansu.
- Osób starszych i domatorów: Kot jest spokojny, cichy i nie wymaga intensywnej zabawy ani akrobacji.
- Osób zapracowanych: Kot brytyjski doskonale znosi samotność i potrafi zorganizować sobie czas, chętnie śpiąc w oczekiwaniu na powrót opiekuna.
- Właścicieli innych zwierząt: Ze względu na swój niekonfliktowy charakter, łatwo dogaduje się z innymi kotami i psami.
Cena kociaka
Cena kociaka brytyjskiego krótkowłosego pochodzącego z renomowanej, zarejestrowanej hodowli (FPL/FIFE lub inna organizacja felinologiczna) w Polsce waha się zazwyczaj od 2000 zł do 5000 zł.
Cena jest zależna od wielu czynników:
- Prestiż i reputacja hodowli.
- Rzadkość umaszczenia (np. colourpoint czy srebrny cieniowany).
- Przeznaczenie kota (kocięta „na kolana” są tańsze niż te przeznaczone do dalszej hodowli).
Ostrzeżenie: Niska cena (poniżej 1500 zł) niemal zawsze oznacza pseudohodowlę, która nie zapewnia odpowiedniej opieki weterynaryjnej i socjalizacji, co jest ryzykowne dla zdrowia i psychiki kota.
Pytania i odpowiedzi
- Jak długo rośnie kot brytyjski? Kot brytyjski jest rasą późno dojrzewającą. Pełne rozmiary i muskulaturę osiąga dopiero między 3. a 5. rokiem życia.
- Czy kot brytyjski jest głośny? Nie, to jedna z najcichszych ras. Rzadko miauczy, a jego głos jest zazwyczaj subtelny i cichy.
- Jak często trzeba czesać kota brytyjskiego? Wystarczy czesanie raz w tygodniu gęstym grzebieniem. W okresie intensywnego linienia (wiosna/jesień) zaleca się czesanie częstsze, nawet codzienne, aby uniknąć problemów z zakłaczeniem.
- Czy kot brytyjski jest dobrym łowcą? Mimo swojej pluszowej budowy, zachowuje silny instynkt łowiecki odziedziczony po przodkach. Będzie chętnie gonił zabawki i myszy.
Ciekawostki o rasie
- Pluszowy dotyk: Gęsta, odstająca sierść jest wynikiem dawnych krzyżówek z kotami perskimi, mających na celu odbudowę rasy.
- Ikona ekranu: Koty brytyjskie, szczególnie niebieskie (British Blue), są często wykorzystywane w reklamach i filmach z uwagi na swój charakterystyczny, uroczy wygląd.
- Największy krótkowłosy: Kot brytyjski krótkowłosy jest uznawany za największą rasę kotów krótkowłosych, z dorosłymi samcami potrafiącymi osiągnąć naprawdę imponujące rozmiary i masę.
