Yorkshire terrier, pieszczotliwie zwany yorkiem, to jedna z najpopularniejszych ras na świecie. Mimo swojego miniaturowego, wręcz ozdobnego wyglądu, jest to pies o wielkim temperamencie teriera – odważny, zadziorny i pełen energii. Idealny towarzysz rodzinny, który wymaga jednak konsekwentnego wychowania i starannej pielęgnacji swojego charakterystycznego, jedwabistego włosa.
📜Krótka historia z hrabstwa Yorkshire
Historia yorkshire terriera sięga połowy XIX wieku i rozpoczyna się w hrabstwie Yorkshire na północy Anglii, skąd rasa wzięła swoją nazwę.
Yorki nie były pierwotnie psami salonowymi. Ich powstanie wiązało się z rewolucją przemysłową, kiedy to ubodzy szkoccy tkacze i węglarze migrowali do Anglii w poszukiwaniu pracy, zabierając ze sobą małe psy. Zadaniem tych czworonogów było tępienie myszy i szczurów w domach, fabrykach i kopalniach, a ich niewielkie rozmiary pozwalały robotnikom ukrywać je przed zakazami trzymania psów.
Rasa powstała prawdopodobnie w wyniku krzyżowania małych terierów przywiezionych ze Szkocji (takich jak Clydesdale Terrier) z lokalnymi psami, w tym Dandie Dinmont Terrierem, Skye Terrierem i prawdopodobnie Maltańczykiem. Choć początkowo psy te nie miały tak efektownej szaty jak dziś, ich skuteczność jako szczurołapów była nie do przecenienia. Oficjalny wzorzec rasy został opracowany pod koniec XIX wieku.
Wygląd wyróżniający rasę
Yorkshire terrier to miniaturowy pies, zaliczany do grupy terierów miniaturowych. Jest to rasa o kompaktowej i proporcjonalnej budowie.
- Wielkość i waga: Wzorzec rasy określa, że york nie powinien ważyć więcej niż 3,2 kg. Wysokość w kłębie wynosi zazwyczaj około 18-23 cm.
- Szata: Charakterystyczną cechą rasy jest długi, jedwabisty włos, który w dotyku i strukturze przypomina ludzki. Włos ten jest prosty, lśniący, delikatny i nie posiada podszerstka (co jest często mylone z hipoalergicznością, choć nie gwarantuje braku reakcji u alergików, to pies faktycznie nie linieje w tradycyjny sposób).
- Umaszczenie: Typowe umaszczenie to ciemnostalowo-niebieskie (lub srebrzysto-niebieskie) od potylicy do nasady ogona, połączone ze złocistym/rudym kolorem na głowie, klatce piersiowej i łapach.
- Głowa: Mała, z czarnym nosem i ciemnymi, inteligentnymi oczami. Uszy w kształcie litery V są sterczące i pokryte krótkim włosem.
Usposobienie – terier w miniaturze
Mimo swojego ozdobnego wyglądu, yorkshire terrier ma usposobienie prawdziwego teriera – jest energiczny, radosny, odważny i pełen zuchwałości, czasami nawet „przesadnie” pewny siebie, nie czując respektu przed dużo większymi psami.
- Silny charakter i inteligencja: Yorki są inteligentne i chętne do nauki, ale jednocześnie bywają upartymi indywidualistami. Wychowanie wymaga konsekwencji i stanowczości, połączonej z łagodnością i pozytywnym wzmocnieniem. Pies, któremu właściciel pozwoli „wejść sobie na głowę”, szybko przejmie dowodzenie w domu.
- Oddanie i wrażliwość: Są silnie przywiązane i lojalne wobec swoich opiekunów. Uwielbiają pieszczoty i bliskość, ceniąc sobie towarzystwo człowieka. Potrafią jednak być zazdrosne o uwagę właściciela.
- Aktywność i ruch: To psy energiczne, które choć nie potrzebują forsownych, wielogodzinnych spacerów, to jednak wymagają codziennej aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej (np. przez zabawy węchowe, sztuczki). Niespełnienie tych potrzeb może prowadzić do problemów behawioralnych.
- Szczekliwość: Yorki są czujne i mają tendencję do bycia szczekliwymi – często alarmują o każdym nowym dźwięku, co czyni je dobrymi stróżami, ale bywa uciążliwe.
Zdrowie i najczęstsze dolegliwości
Yorkshire terriery to rasa uchodząca za długowieczną – często żyją 12-15 lat, a nawet dłużej. Są jednak rasą delikatną i podatną na kilka specyficznych schorzeń, charakterystycznych dla miniaturowych psów.
Najważniejsze problemy zdrowotne to:
- Problemy stomatologiczne: Małe rasy są bardzo narażone na odkładanie się kamienia nazębnego i choroby przyzębia, co może wymagać regularnych zabiegów usuwania kamienia. Często występuje też problem przetrwałych zębów mlecznych, które muszą być usunięte chirurgicznie.
- Zwichnięcie rzepki kolanowej (patellar luxation): Typowa choroba ortopedyczna małych ras, prowadząca do problemów z chodzeniem.
- Zapadanie się tchawicy (tracheal collapse): Schorzenie związane z budową, objawiające się przewlekłym kaszlem.
- Wrodzone wady wątroby (portosystemic shunt): Wymagają specjalistycznej diagnostyki i leczenia.
- Wrażliwy układ pokarmowy: Yorki miewają skłonności do problemów gastrycznych, takich jak biegunki czy zaparcia.
Wady i zalety Yorkshire Terriera
Decyzja o przyjęciu yorka do rodziny powinna być świadoma i uwzględniać zarówno jego urocze zalety, jak i wyzwania związane z rasą.
Zalety:
- Mały rozmiar: Idealny do życia w mieszkaniu, łatwy w transporcie.
- Brak linienia: Posiada włos, nie sierść, co minimalizuje ilość gubionego futra w domu (ważne dla osób z alergiami).
- Wielkie serce: Niezwykle oddany, czuły i kochający towarzysz.
- Żywiołowy i inteligentny: Chętnie się uczy i angażuje w zabawy i psie sporty (np. agility, nosework).
- Długowieczność: Przy dobrej opiece może towarzyszyć rodzinie przez wiele lat.
Wyzwania:
- Wymagająca pielęgnacja włosa: Długi, jedwabisty włos wymaga codziennego czesania i regularnych kąpieli. Właściciele, którzy się na to nie decydują, muszą regularnie strzyc psa (co jest wygodniejsze, ale eliminuje jego wygląd wystawowy).
- Skłonność do szczekliwości: Wymaga wczesnego treningu posłuszeństwa, aby kontrolować nadmierne szczekanie.
- Kruche zdrowie: Potencjalna konieczność częstych i kosztownych wizyt u weterynarza ze względu na problemy z zębami, rzepką i tchawicą.
- Brak świadomości rozmiaru: Jego zuchwały charakter i brak respektu wobec dużych psów sprawiają, że bywa odważny ponad miarę, co może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji, dlatego wymaga stałego nadzoru.
Dla kogo będzie odpowiedni pies rasy Yorkshire terrier?
Yorkshire terrier jest doskonałym wyborem dla:
- Mieszkańców bloków i małych mieszkań ze względu na kompaktowe rozmiary.
- Osób lubiących aktywność umysłową i trening, które chcą uczyć psa sztuczek.
- Właścicieli, którzy są konsekwentni i stanowczy, a jednocześnie łagodni w wychowaniu.
- Opiekunów, którzy mogą poświęcić czas na codzienną pielęgnację włosa.
- Osób starszych, które potrzebują oddanego, towarzyskiego, a jednocześnie niezbyt wymagającego dużego wysiłku fizycznego przyjaciela.
- Rodzin ze starszymi dziećmi, które rozumieją, że york to nie zabawka i potrafią się z nim delikatnie obchodzić.
Cena psa z rodowodem
Cena szczenięcia yorkshire terriera z renomowanej hodowli (zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce – ZKwP/FCI) zwykle waha się od 4000 zł do 6000 zł i jest uzależniona od prestiżu hodowli, umaszczenia i predyspozycji wystawowych rodziców.
Uwaga: Niskie ceny często świadczą o pochodzeniu z pseudohodowli, gdzie zaniedbane są badania genetyczne i profilaktyka zdrowotna, co w przypadku tak delikatnej rasy może skutkować poważnymi i kosztownymi chorobami w przyszłości.
Pytania i odpowiedzi
Czy yorki są psami dla alergików?
Nie do końca. Yorki nie mają podszerstka i nie linieją w tradycyjny sposób (ich włos rośnie jak ludzki), co może zmniejszać reakcje u niektórych alergików uczulonych na sierść. Jednak głównym alergenem jest białko zawarte w ślinie i naskórku, które yorki wciąż produkują.
Czy yorka można zostawiać samego?
Yorki są bardzo przywiązane i najlepiej czują się w towarzystwie człowieka. Choć nauczony i dobrze wychowany pies może spędzić kilka godzin sam, zbyt długa samotność może prowadzić do lęku separacyjnego, nadmiernej szczekliwości lub niszczenia przedmiotów.
Czy yorki marzną zimą?
Tak. Ze względu na brak podszerstka i delikatną budowę, yorki łatwo marzną i przemakają. W chłodniejsze dni i podczas zimy wymaga się zapewnienia im odpowiedniego ubranka ochronnego.
Ciekawostki o rasie
- Bohater wojenny: Najbardziej znanym yorkiem w historii jest Smoky, która była psem wojskowym w czasie II wojny światowej. Uczestniczyła w 12 misjach ratunkowych i zyskała sławę jako pies terapeutyczny, ratując życie żołnierzom.
- Złoty standard: Długi włos yorka wystawowego jest bardzo cenny. Wzorzec FCI wymaga, by był on na tyle długi i gładki, że przedziałek ciągnie się przez całą linię grzbietu.
- Popularność w USA: Yorkshire terriery od lat utrzymują się w TOP 10 najpopularniejszych ras (w Stanach Zjednoczonych, ale i innych zakątkach świata).
