Sezon na kleszcze trwa przez większość roku. Wystarczy trochę ciepła, żeby rozbudzić te pasożyty. Dla właściciela psa kleszcz to nie tylko „pasażer na gapę”, ale realne ryzyko utraty zdrowia lub życia czworonoga. Przygotowaliśmy kompendium wiedzy, które pomoże Ci skutecznie walczyć z tymi pasożytami.
Kiedy zaczyna się sezon na kleszcze?
Wielu opiekunów żyje w błędnym przekonaniu, że kleszcze budzą się dopiero wiosną. Prawda jest jednak brutalna: kleszcze stają się aktywne, gdy temperatura podłoża przekracza 5-7°C. Oznacza to, że przy łagodnych zimach, z którymi mamy do czynienia w ostatnich latach, kleszcza można spotkać nawet w styczniu czy lutym. Szczyt ich aktywności przypada na dwa okresy: wiosenny (marzec–czerwiec) oraz jesienny (wrzesień–listopad). Warto pamiętać, że kleszcze nie spadają z drzew – one czekają na końcówkach źdźbeł traw i niskich krzewów, reagując na ciepło ciała i dwutlenek węgla wydychany przez psa.
Ulubione miejsca na psim ciele: Gdzie szukać pasożyta?
Kleszcz szuka miejsc, gdzie skóra jest najcieńsza i najlepiej ukrwiona. Po spacerze nie wystarczy pobieżne pogłaskanie psa. Należy dokładnie „przeskanować” palcami następujące obszary:
- Głowa i okolice uszu: To absolutny priorytet. Kleszcze uwielbiają fałdy uszne i nasadę uszu.
- Szyja i podgardle: Często ukryte pod obrożą.
- Pachy i pachwiny: Tam, gdzie skóra jest delikatna i panuje wyższa temperatura.
- Przestrzenie między palcami: Często pomijane, a bardzo atrakcyjne dla pasożytów.
- Okolice odbytu i ogona: Szczególnie u psów z długą sierścią.
Jak prawidłowo usunąć kleszcza? Bezpieczeństwo krok po kroku
Jeśli znajdziesz wbitego kleszcza, liczy się czas. Im krócej pasożyt żeruje, tym mniejsze ryzyko transmisji chorób (choć w przypadku babeszjozy może do niej dojść już w pierwszej dobie).
Czego nie robić? Nigdy nie smaruj kleszcza masłem, alkoholem ani lakierem do paznokci. To odcina dopływ powietrza, powodując u kleszcza wymioty bezpośrednio do krwiobiegu psa, co drastycznie zwiększa ryzyko zakażenia.
Jak to zrobić poprawnie?
- Użyj pęsety, kleszczołapek lub specjalnej lassa/pętli dostępnej w aptekach.
- Chwyć kleszcza jak najbliżej skóry psa (za aparat gębowy, nie za odwłok).
- Wyciągnij go zdecydowanym, jednostajnym ruchem wzdłuż osi wbicia. Nie wykręcaj go, ponieważ to sprzyja urwaniu główki.
- Zdezynfekuj miejsce po ukąszeniu (np. wodą utlenioną lub Octeniseptem).
Najgroźniejsze choroby odkleszczowe u psów
Kleszcz sam w sobie nie jest tak groźny, jak patogeny, które przenosi. W Polsce najczęstszymi i najpoważniejszymi chorobami są:
Babeszjoza (Piroplazmoza)
Wywoływana przez pierwotniaka Babesia canis, który atakuje i niszczy czerwone krwinki. To choroba o gwałtownym przebiegu.
- Objawy: Apatia, brak apetytu, wysoka gorączka, a przede wszystkim ciemny mocz (o kolorze piwa lub coli). Brak szybkiej reakcji prowadzi do niewydolności nerek i śmierci.
Borelioza
Choroba podstępna, która u psów może objawiać się nawet miesiące po ukąszeniu.
- Objawy: Kulawizny (często „wędrujące” z jednej nogi na drugą), obrzęki stawów, apatia, nawracająca gorączka.
Anaplazmoza
Często mylona z babeszjozą, objawia się sennością, bólami stawowymi oraz zaburzeniami krzepliwości krwi (możliwe krwawienia z nosa).
Nowoczesne metody profilaktyki: Co wybrać?
Na rynku dostępna jest cała gama środków, ale żaden nie daje 100% gwarancji. Wybór zależy od trybu życia psa i kondycji jego skóry.
- Tabletki do żucia: Obecnie najskuteczniejsza forma ochrony. Działają systemowo – kleszcz ginie niemal natychmiast po wbiciu, co zapobiega transmisji większości chorób. Działają zazwyczaj od 5 do 12 tygodni.
- Krople spot-on: Aplikowane na kark. Ważne, aby nie kąpać psa 2 dni przed i 2 dni po aplikacji. Ich skuteczność może spadać u psów często pływających.
- Obroże biobójcze: Dobrej jakości obroża (np. z flumetryną) działa do 8 miesięcy. Musi być założona ciasno (tak, by pod spód weszły tylko dwa palce), aby substancja czynna mogła uwalniać się na skórę.
Porada końcowa
Pamiętaj, że nawet najlepsza chemia to tylko wsparcie. Najważniejszym nawykiem każdego właściciela powinno być codzienne przeglądanie sierści psa po każdym spacerze. Jeśli Twój pies po złapaniu kleszcza staje się smutny, odmawia jedzenia lub ma nietypowy kolor moczu – nie czekaj do rana. Każda godzina ma znaczenie w walce o jego życie.
